We sturen je per e-mail een wachtwoord toe. Soms komt deze e-mail in je spambox terecht.

Wat doet jou besluiten om in een boekhandel een boek op te pakken, de flaptekst te lezen, het boek open te slaan en misschien wel te kopen? Wat roept er: Pak me dan! Juist ja, de cover.

Een mooi Engels spreekwoord luidt: ‘Don’t judge a book by its cover’, wat zoveel wil zeggen als: laat je niet leiden door de buitenkant, maar wacht met je oordeel over iets of iemand tot je het hele verhaal kent. Zo’n gezegde komt uiteraard niet zomaar uit de lucht vallen, want in de praktijk laat je je bij het uitzoeken van een boek vaak verleiden door de omslag. Het is immers het visitekaartje van het boek zelf. Staat de omslag je niet aan, dan ben je niet snel geneigd het op te pakken. Soms loop je daardoor een fantastisch boek mis, soms ook wordt je eerste indruk bevestigd.

Iconische boekcovers

De omslag van een boek is een belangrijk onderdeel in het uitgeefproces. Net als de titel moet de cover de aandacht trekken, verleiden en prikkelen. Er worden jaarlijks verkiezingen gehouden van de mooiste boekomslag. Zo werd in 2012 de omslag van Stoner van John Williams uitgeroepen tot mooiste cover. En inderdaad is de markante kop die op de voorkant prijkt een typisch voorbeeld van een boekcover die veel mensen zich voor de geest kunnen halen – ook zonder foto erbij. Het grafische ontwerp van Turks Fruit van Jan Wolkers is er ook zo een. Als ik naar mijn eigen boekenkast kijk, zie ik een paar boeken die mij vanwege de omslag altijd zijn bijgebleven. Ik noem er een paar:

Krabbelen

Taal is zeg maar echt mijn ding van Paulien Cornelisse. Nog even los van die geweldige titel, valt de aparte omslag direct op. Paulien heeft de omslag van dit boek (en dat van haar tweede boek En dan nog iets) zelf ontworpen. Met een rode Mitsubishi Uni-ball Eye Fine heeft ze tijdens een avondje tv-kijken, minutieus de voorkant volgekrabbeld. Het ontwerp leidde bij boekverkopers en recensenten in eerste instantie tot weinig enthousiasme. Lelijk vonden ze het, maar het boek bleek een bestseller. Zo zie je maar.

Kunst

Wat het ook altijd goed doet op een boekomslag is een bekend kunstwerk. Zo verzamelde mijn  broer vroeger de pockets uit de salamanderreeks van Querido. Voor de covers werden werken van bekende Nederlandse kunstenaars gebruikt zoals Herman Berserik en Thé Tjong-Khing. Ik geloof overigens niet dat mijn broer (die geen fervent lezer was) de delen ook allemaal gelezen heeft. Maar het stond wel heel mooi in de boekenkast!

Een van de bekendste kunstwerken op de kaft van een boek zal ongetwijfeld Het puttertje van Donna Tart zijn. Het schilderij van Carel Fabritius speelt een belangrijke rol in de roman. Op de omslag zien we slechts een fragment van het beroemde kunstwerk. Het vogeltje piept als het ware uit het boek tevoorschijn en lokt je op die manier het boek in.

Foto’s

Ik val ook altijd voor oude foto’s op een boekcover. In zwart-wit, of liever nog in sepia. Ze geven het boek een speciale lading mee. De foto’s zijn vaak vergeeld, verkreukeld, niet scherp en daardoor reuze spannend en ze bestempelen het boek meteen als “waargebeurd”. De tweeling van Tessa de Loo heeft zo’n iconische foto op de omslag: twee meisjes die niet veel op elkaar lijken, maar die volgens de titel blijkbaar een tweeling zijn. Intrigerend. Daar wil je meer van weten en dus pak je het boek op om de achterkant of de flaptekst te lezen.

Verbeelding

Geen foto op de omslag van Arnon Grunbergs Tirza, maar een grafisch ontwerp van Ron van Roon. Toen Van Roon een samenvatting van het boek van Grunberg las, moest hij denken aan een foto van Man Ray waarop een vrouwenrug die een cello suggereert is afgebeeld. En dus ontwierp hij voor de cover van Tirza een vleeskleurige cello met borsten en schaamhaar. Met dit ontwerp verbeeldde hij de belangrijkste thema’s uit het boek zelf. En dat is precies wat Van Roon doet: “Wij zijn niet van die lezers. Wij verbeelden wat een ander schrijft.”

Op het randje

En dan is er nog zoiets als de fascinerende omslag. Op de roman Vingers van marsepein van Racha Peper staat een intrigerende foto afgebeeld. Je ziet een kinderhandje dat iets vasthoudt, maar wanneer je beter kijkt zie je dat er iets meer aan de hand is. Het blijkt een handje te zijn dat op sterk water staat, en dat wat het tussen de vingers houdt blijken twee geprepareerde oogleden te zijn. Jakkes! denk je dan toch snel. Toch slaat de omslagfoto de spijker op de kop. Want je wil er stiekem toch meer over weten en pakt dus het boek van de stapel om uit te zoeken waar de roman over gaat.

Fratsen

Zijn dit nu de vijf bekendste, mooiste, intrigerende boekcovers? Vast en zeker niet. Er zijn er ongetwijfeld nog veel meer omslagen aan te dragen voor een cover top 5. Het is ook een kwestie van smaak en daarover valt natuurlijk niet te twisten. En een goed boek hoeft niet per se samen te gaan met een goed omslag. Of zoals Van Roon het zegt: “De die-hard lezer kan ook wel zonder omslag, die hoeft al die fratsen niet.”


1.023 x gelezen | Geschreven door

Dit wil je niet missen

Meld je aan voor de meest fantastische  nieuwsbrief die ooit je mailbox heeft gesierd

Held! Je hebt je aangemeld!

Yes No