Het Boekenweekgeschenk is een klein handzaam boekje dat ieder jaar tijdens de Nederlandstalige Boekenweek in maart kosteloos wordt aangeboden door boekhandels na het besteden van 12,50 euro aan boeken.

Het Boekenweekgeschenk

Een gratis boekje van een goede auteur, wie wil dat nou niet? Het Boekenweekgeschenk werd voor de eerste keer uitgegeven in 1930 ter ere van het 50-jarige jubileum van de Nederlandse Uitgeversbond. Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse boek (CPNB) is verantwoordelijk voor de organisatie van de Boekenweek en Het Boekenweekgeschenk. De stichting bedenkt niet alleen het thema, maar kiest ook de auteur. CPNB is ook verantwoordelijk voor Het Spannende Boekenweken Geschenk, het Kinderboekenweekgeschenk en het Poëziegeschenk. Veel liefhebbers verzamelen deze boekjes en doen hun uiterste best om ze allemaal in de kast te zetten. Het Boekenweekgeschenk bestaat het langst en is met uitzondering van de oorlogsjaren 1940-1945 ieder jaar uitgegeven. Een mooi overzicht van alle omslagen en uitgaven van 1930 tot 2010 vind je hier.

 

In je tas en in de trein!

NS heeft een ludieke actie gekoppeld aan Het Boekenweekgeschenk. De laatste zondag van de Boekenweek kunnen mensen gratis reizen op vertoon van het boekje. Mijn tantes vonden het vroeger gezellig die gratis treinreis te combineren met een bezoek aan mij. Zij vertelden dan over de totale stilte in de coupé, omdat iedereen zat te lezen, of over een drukte vanjewelste waar vrouwen op weg naar de Huishoudbeurs nog wat van konden leren. Het boekje heeft voor iedereen een andere betekenis van gratis geschenkje, tot kennismaking met literatuur of een schrijver, een dagje gratis reizen (en spontaan familiebezoek), bewaren en verzamelen of gewoon een klein geluksmomentje in je handtas.

Het Boekenweekgeschenk in de media

Manon Uphoff stipte het al even aan in de media eind juni 2018. Met de keuze voor het thema: ‘De moeder de vrouw’, en het verzoek aan een mannelijke auteur, Jan Siebelink, om het Boekenweekgeschenk te schrijven, volhardt CPNB in haar gewoonte als eerste te kiezen voor een mannelijke auteur. Marlou van den Broek schreef hier een mooi artikel over voor de NOS met daarin de sub-kop;

 “Het is altijd al zo geweest dat vrouwen ondergewaardeerd worden in de literaire wereld.”

Een citaat van schrijfster Marion Bloem.

De percentages

We hebben zoveel fantastische vrouwelijke auteurs in Nederland en toch liegen de cijfers er niet om. Voor het Boekenweekgeschenk geldt, dat ruim 90% van deze boekjes is geschreven door een man. Waar het gaat om het Spannende Boekenweken geschenk, dan komen we tijdens een globale telling op 75% mannelijke auteurs. En met het Poëziegeschenk, dat nog niet zolang bestaat, gaat het helaas dezelfde kant op. Vijf mannen tegenover één vrouw. De waaromvraag is niet eenvoudig te beantwoorden. Dat Manon echter gelijk heeft als ze zegt dat de verhouding helemaal zoek is, kunnen wij alleen maar zien als een feit.

Bijgelegd

Gelukkig heeft het CPNB, na alle ontstane ophef, beterschap beloofd. Voor het Boekenweekgeschenk van 2019 verandert er echter nog niet zoveel.  Jan Siebelink blijft de aangewezen auteur en Murat Isik blijft verantwoordelijk voor het essay. Wel wordt er tijdens de Boekenweek een extraatje uitgedeeld, namelijk een gedicht dat is geschreven door een vrouw. Hoe dat eruit gaat zien en wie de auteur is, is echter nog niet bekend.

Hand in eigen boezem

Als schrijfster en lettervreter ben ik na al deze ophef eens in mijn eigen boekenkast gedoken. Klopt het dat ik meer boeken heb/lees van mannen dan van vrouwen? Ondersteun ik in deze blog de mening van Manon Uphoff, maar vertel ik met mijn aankopen iets heel anders?

Met lichte hartkloppingen denk ik aan de boeken van Johan Theorin die ik in de afgelopen zomerweken heb verslonden. Machtig wat een goede schrijver is dat! Hakan Nesser, M.J. Arlidge, Arnaldur Indridason, Jaap Robben, Tom Rob Smith, Henning Mankell, Samuel Bjork, Kjell Eriksson, Erling Kagge, het zijn allemaal mannen. Maar een korte blik in mijn boekenkast vertelt me ook iets anders. Marian Rijk, Francine Oomen, Gillian Flyn, Loes den Hollander, Linda Jansma, Corine Hartman, Tessa de Loo, Carla de Jong, Liza Marklund, Simone van der Vlugt, Sophie Zijlstra, Fiona Neill en Erin Hart. Over die laatste twijfelde ik even, maar internet leert mij dat het toch echt een vrouw betreft.

Tot slot

De geschenkboekjes die het CPNB aanbiedt tijdens de verschillende boekenweken worden door mij gewaardeerd. Natuurlijk wil ik graag kennismaken met een minder bekende auteur of iets lezen in een genre waar ik anders niet voor kies. De geschenkboekjes zijn over het algemeen goed geschreven. Ondanks alle beperkingen (zoals de beperking in de kosten en het kleine boekformaat) wordt er toch heel veel werk van gemaakt. Een hele organisatie, waar veel mensen heel erg druk mee zijn, waarvoor dank!

Ben jij een verzamelaar van deze geschenkboekjes, of heb je een andere mening dan de mijne, laat dan een berichtje achter. Ik ben benieuwd!


| Geschreven door

Dit wil je niet missen

Meld je aan voor de meest fantastische  nieuwsbrief die ooit je mailbox heeft gesierd

Held! Je hebt je aangemeld!